برنامه نشست هـــــای گروه شهر در دومین همایش ملی پژوهش اجتماعی - فرهنگی در ایران

همایش پزوهش اجتماعی در روزهای سه شنبه و چهارشنبه 5 و 6 دی ماه با موضوع ویژه جامعه شناسی مردم مداردر محل خانة اندیشمندان علوم انسانی، خیابان استاد نجات اللهی،تقاطع ورشوبرگذار می شود .گروه شهر انجمن جامعه شناسی ایران افتخار دارد که در این همایش سه نشست برگذار می کند. جزئیات نشست ها و برنامة آنها به دنبال می آید:

سه شنبه 5 دی ماه 1391،ساعت 16 تا 30/17، سالن خیام

جامعه شناسی مردم مدار و زلزله ارسباران :

این نشست اختصاص دارد به مشاهدات میدانی و یافته های دست اول برخی فعالان اجتماعی از رویدادها و نحوه مدیریت بحران زلزله ارسباران. آنان یا در منطقه زلزله زده مقیم بوده و یا از روزهای نخست در آن حضور داشته اند.

-آقای جعفر خضوعی روزنامه نگار، فرهنگی و کارشناس ارشد جغرافیا که جزئیات رویدادهای پس از زلزله را در نشریه "گویا"ی اهر مستمرا انعکاس داده است، در سخنرانی خود با عنوان«حادثه زلزله و مخاطره غفلت ها در ارسباران»، به بررسی مجموعه غفلت های پیش از زلزله می پردازد که منطقه را مستعد آسیب پذیری در برابر زلزله کرده و مسائلی چون مهاجرت ها و کاهش امید اهالی برای ماندن در منطقه را به وجود آورده است.

-آقای زین العابدین هریس نژاد، کشاورز و زنبور دار اهل و ساکن هریس، که از همان دقایق اول وقوع زلزله در صحنه های امداد و نجات حضور فعال داشته ، در سخنرانی خود: « کمک های مردم وگروه های مردم نهاد؛ قوت ها و ضعف ها»، عملکرد نیروهای مردمی و سمن ها(سازمان های غیر دولتی ها )را در مدیریت بحران زلزله ارسباران ارزیابی می کند و به عوامل بازدارنده در مدیریت بحران زلزله ارسباران می پردازد.

-خانم شری نجفی، مدیر انجمن یاری کودکان در معرض خطر، در سخنان خود با عنوان " نقش کمک های مردمی در مدیریت بحران زلزله ارسباران با تاکید بر عملکرد انجمن یاری کودکان در معرض خطر"، عملکرد سازمان های غیر دولتی و دولتی در مدیریت بحران زلزله ارسباران را بررسی و نقد می کند و مشکلاتی را که بر سر راه تعامل این دو وجود دارد شرح می دهد. سپس به فعالیت های خود در ارائه طرح ایمن سازی حدود 50 روستا در زمینه پیشگیری های آتش سوزی، مسائل بهداشتی کودکان و مادران و مسائل زیست محیطی و نیز طرح تجهیز تنور و حمایت از زنان بافنده قالی اشاره خواهد داشت.

-آقای محمدایران منش، مدرس مدعو دانشگاه تهران و پژوهشگر مستقل مدیریت بحران زلزله نیز در سخنرانی«در مدیریت بحران زلزله ارسباران از بم چه آموختیم؟»، با توجه به مطالعات خود در مستندنگاری رویدادهای زلزله بم و براساس مشاهدات و مصاحبه های خویش در منطقه زلزله زده ارسباران، نشان خواهد داد که از تجارب مدیریت بحران بم چه مقدار درس آموزی شده بود و از این آموخته ها تاکنون چقدر در مدیریت بحران زلزله ارسباران استفاده شده است.

سه شنبه 5 دی ماه 1391: ساعت 30/17 تا 30/19،سالن خیام

پژوهش در جامعه شناسی شهـــری

در این نشست 6 مقاله ارائه خواهد شد به شرح زیر:

ادامه نوشته

تهران، همچون شهري فرهنگی

روز يازدهم مهر ماه 1391،دومين نشست گروه جامعه شناسي شهر انجمن جامعه شناسي ايران كه به نقد کتاب فرهنگ و شهر:چرخش فرهنگی در گفتمان های شهری، با تاکید بر مطالعات شهر تهران، اختصاص داشت، در سالن اجتماعات انجمن برگذار شد .اين كتاب به سفارش معاونت اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران توسط دكتر نعمت الله فاضلي: انسان شناس واستاد دانشگاه علامه طباطبايي تاليف شده است . در اين نشست در ابتدا آقاي دكتر فاضلي كتاب را به اختصار معرفي كرد. سپس آقايان دكتر محمد قانعي راد، دكتر پرويز اجلالي و دكتر جواد مهدي زاده به نقد و بررسي كتاب پرداختند:

ادامه نوشته

تك نگاري محلة صفا- تهران

معرفی محله صفا :

محله صفا در منطقه 13 شهرداری تهران ناحیه 1 ، در محدوده شرق تهران و ناحیه ی جنوب شرقی میدان امام حسین (ع) قرار دارد. بر اساس تقسیمات شهرداری منطقه 13 تهران، محله ی صفا از شمال به خیابان ثارا...، از جنوب به خیابان پیروزی، از شرق به بزرگراه در حال ساخت امام علی (ع) و از غرب به خیابان 17 شهریور منتهی می شود. این محله در نزدیکی خیابان های پیروزی، 17 شهریور و میدان امام حسین است که این امر موجب تردد و ترافیک سنگین در ساعات اولیه صبح و عصر ( شروع و پایان ساعات تعطیلی ادارات ) می شود.

بزرگراه در حال احداث امام علی (ع) که از مهمترین طرح های کنترل ترافیکی شرق تهران است نیز بر اهمیت موقعیتی این محله می افزاید؛ جالب توجه آنکه این قسمت از بزرگراه امام علی اولین بزرگراه دو طبقه در تهران است که به صورت مسیر بزرگراه در زیر گذر و مسیرهای دسترسی فرعی در روگذر ها اجرا می شود که نمونه بارز آن در تقاطع های شهر اصفهان قابل مشاهده است.

تراکم جمعیتی و بافت محله :

بر اساس آمارهای مدیریت بحران شهری تهران درج شده در نقشه مدیریت بحران محله، جمعیت کل محله در حدود 23000 نفر است که در صورت بروز حوادث طبیعی مانند زلزله به دلیل بافت فرسوده محله حدود 490 واحد مسکونی با خسارت سنگینی مواجه می شوند که طبق برآورد منجر به کشته شدن بیش از 100 نفر و مجروحیت حدود 150 نفر و ایجاد وضعیتی اضطراری برای پناهجویی به حدود 15000 نفر خواهد شد.

بر اساس اعلام شهرداری منطقه منطقه بخش قابل توجهی از نقاط این محله به جز بخش اندکی از بافت ساخته شده در دهه های اخیر جزو بافت فرسوده تهران محسوب می شود و سازمان نوسازی شهر تهران تسهیلاتی به صورت تخفیف در عوارض نوسازی و اعطای تراکم تشویقی در صورت تجمیع و ارائه تسهیلات بانکی ساخت و ودیعه مسکن در طول اجرای پروژه اعطا می کند تا نوسازی بافت فرسوده محله را تسریع بخشد اما به گفته اهالی محل و دبیر شورایاری محله این امر به دلیل مدیریت های ناپایدار و فساد اداری در شهرداری و عدم جذب شهروندان ساکن در بافت فرسوده برای استفاده از این تسهیلات در سالهای اخیر موفق نبوده اما در 6 ماه اخیر خوشبختانه تا حدودی تسریع پیدا کرده است.

تاریخچه محله :

در حدود سال های پیش از 1300 زمین های این محله و مناطق اطراف آن، زمین های کشاورزی بوده و هیچ سکونتگاه شهری در آن یافت نمی شده است اما کم کم از سالهای 1300 تا 1310 تنها مراکز ایجاد شده در این محله مربوط به کارخانجات جنگ افزارسازی و خانه های مستشاران آلمانی مستقر در محدوده منطقه بوده که در نزدیکی این محله و در ناحیه ای جنوبی تر از خیابان پیروزی قرار داشته است که بعدها در شمال غربی کارخانجات جنگ افزارسازی، کارخانه ی شراب سازی احداث گردیده که در محوطه آن مجموعه ای تفریحی ایجاد گردیده بود.

بعدها از سال 1320 به بعد بافت شهری اطراف کارخانجات ایجاد شد که در سالهای 1329 رشد چشمگیری پیدا کرد و تا سالهای 1340 خانه هایی با متراژ های بزرگ و تراکمی محدود، شکل ظاهری محله را شکل بخشیده بود که اکثر ساکنان آن را مهاجرانی از استان آذربایجان شرقی و غربی و بعدها جمعیتی از از سبزواری ها تشکیل داده بود که اکثرا در حوزه خدمات شهری فعالیت می کردند و از طبقه کارگری و کم سواد و ضعیف از لحاظ اقتصادی بودند.

از سالهای 1340 اکثر واحدهای مسکونی نسبتا وسیع کارگران برای فرزندان تازه ازدواج کرده و طالب استقلال خانوادگی به صورت واحدهای خرد مسکونی درآمد که بافت تراکمی محله را بعد از آن تغییر داد و به مرور به صورت خانه هایی با متراژ های حدود 150 تا 200 متری در کوچه هایی با متراژ های کمتر از 6 متر درآمد که به خیابان های فرعی کوچک و یک طرفه منتهی می شود.

تنها خیابان دو طرفه و نسبتا عریض محله همان خیابان صفای شرقی ست که خیابان های اقبال لاهوری و شهید منتظری آن را قطع می سازند؛ از سمت پیروزی نیز خیابان های افروز و شهبازی ( پشت اداره برق ) جزء خیابان های پر تردد است که تنها راه دسترسی از خیابان پیروزی به سمت میدان های امام حسین و شهدا می باشد.

مراکز مهم مستقر در محله :

بزرگترین و مهمترین مرکز مستقر در محله، کارخانه جنگ افزار سازی است که وسعتی در حدود یک پنجم محله را به خود اختصاص داده است و در حال حاضر به صورت نیمه تعطیل درآمده است و مقرر شده است در برنامه ای طولانی مدت به فضاهای شهری مناسب تغییر کاربری دهد.

دیگر مکان مهم مستقر در محله مجموعه ادارات برق است که در وسعتی حدود نصف کارخانجات جنگ افزار سازی و در ناحیه جنوب غربی محله و در مجاورت خیابان های پیروزی و 17 شهریور قرار دارد و امکانات ورزشی نسبتا وسیعی چون سالن تیراندازی و فوتسال دارد که قبلا تنها مختص کارکنان شاغل در اداره برق و خانواده هایشان بوده اما در سال های اخیر به جهت بالا بودن هزینه های نگهداری و تلاش برای درآمدزایی قابل استفاده برای عموم گردیده است.

دیگر مرکز مهم محله چاپخانه ی ملی ایران است که در بخشی از همان کارخانه های شراب سازی احداث گردیده است. در این مکان به چاپ اسناد رسمی مهم مانند شناسنامه، کارت ملی، گذرنامه و ... پرداخته می شود.

خاطره ای جالب از یکی از ساکنین قدیمی محله :

ادامه نوشته